افغانستان امروز

افغانستان از بعضی نظرات

 

دیروز از کنار زیارتگاه معروف و مرکزی مزار شریف می گذشتم. زیارتگاهی که منصوب به حضرت علی علیه السلام است و زیارت کنندگان معتقدند که اینجا مدفن آن بزرگوار است. همه میدانیم که آرامگاه حضرت علی (ع) در نجف واقع است اما اگر از روضه سخی در مزار شریف دیدن کنید چنان شور و حالی را در زایرین می بینید که شاید مشکوک شوید که آرامگاه واقعی آن حضرت همین جا باشد. دیروز کارگران شهرداری را دیدم که درحال آماده کردن و آراستن شهر و روضه شریف برای جشن سال نو هستند. خواستم چند کلمه در مورد این زیارتگاه بزرگ و باشکوه بنویسم و تا دوستانی که تا کنون شهر مزار شریف را ندیده اند در مورد این بارگاه که شاید بزرگترین و معروفترین زیارتگاه افغانستان باشد معلوماتی حاصل کنند.

اصلا شهر مزار شریف یک شهر سمبولیک است . به این معنی که شهر گرداگرد زیارت حضرت علی (ع) ایجاد شده است. مزار شریف از این حیث شباهت بسیار زیادی با مشهد مقدس ایران دارد . قدامت طوس که مشهد در کنار آن ایجاد شده است به مراتب بیشتر از مشهد است اما مشهد که بعد از طوس ایجاد شده ، به خاطر زیارت حضرت رضا(ع) فعلا مرکز ولایت ( استان) است و شهر طوس تحت شعاع آن واقع شده و از رونق افتاده است. مزار شریف هم در ولایت بلخ واقع است و در حالی که نام ولایت، بلخ است اما شهرک بلخ مرکز ولایت نیست و مزار شریف تبدیل به مرکز ولایت گردیده و بلخ را از رونق انداخته است درست مانند مشهد مقدس.

از دروازه جنوبی روضه سخی که وارد شوی چشمت به لوحه بزرگی می افتد که نوشته است " آرامگاه خلیفه چهارم اسلام حضرت علی ابن ابی طالب". قبلا یعنی تا حدود ۱۱ سال پیش در لوحه اصلی این زیارت این عبارت وجود داشت:" آرامگاه حضرت علی ابن ابی طالب". عبارت خلیفه چهارم اسلام بعد از یک بازسازی که در روضه صورت گرفت در زمان جنبش ملی اسلام افغانستان به رهبری دوستم به این لوحه اضافه گردید.

در مورد تاریخچه این زیارت باورهای مختلفی موجود است. تاریخچه مختصری که در روی تخته سنگی آن را نوشته اند و در زیارتگاه قرار داده اند عبارتی قریب به این مضمون درج شده است:

در زمان حضرت امام صادق علیه سلام ایشان فرمودند که هر کسی زیارت جد ما علی ابن طالب را به سرزمین خراسان انتقال دهد ما بهشت را برای او از خدای متعال می خواهیم. و ابومسلم خراسانی به این ندا لبیک گفت و جسد مبارک و تابوت را به سرزمین بلخ باستان منتقل ساخت. 

اما عده چنین حکایت می کنند که در زمان شهادت حضرت امیر، دوستداران ایشان با چهار تابوت از چهار سمت به کوفه آمدند تا جنازه را به منطقه خود منتقل کرده ودفن کنند و هر کدام با تابوتی برگشتند و معلوم نیست که جنازه واقعی در کدام تابوت بوده است. به همین سبب این عده اعتقاد دارند که حضرت در همان تابوتی بوده که به بلخ آورده شده و در این جا دفن گردیده است.

عقیده سوم هم این است که این زیارت در حقیقت آرامگاه یکی از بندگان مومن خداست که او هم از قضا علی ابن ابوطالب نام داشته است. و در زمان سلطان حسین بایقرا به خاطر آنکه شیعیان به سوی نجف و کربلا برای زیارت نروند و در راه تلف نشوند این گنبد وی این  بارگاه را بر فراز قبر همین انسان مومن ساخت و اعلان کرد که اینجا مدفن امیر مومنان علی علیه سلام است و از مردم خواست که دیگر به عتبات عالیات عراق نروند.

از نظر شخص بنده روایت سوم بیشتر مقرون به حقیقت است و معماری این بارگاه هم مربوط به عصر تیموریان است.

در سردر روضه سخی  شعری از جامی درج است:

گویند که مرتضی علی در نجف است                   در بلخ بیا ببین چه بیت الشرف است

جامی نه عدن گوی نه بین الجبلین                     خورشید یکی و نور او هر طرف است

حقیقت هر چه باشد  چیزی که جالب و ارزشمند است هنر معماری است که در این زیارتگاه به کار رفته است. این زیارتگاه یکی از شاهکارهای عصر تیموریان است و دارای کاشی کاری و تذهیب کاریهای زیبا و خیره کننده ای است.

در آینده اگر توفیق حاصل شد عکس های با کیفیت تر از روضه شریف را با نوشته ها و توضیحات بیشتر تقدیم حضورتان خواهم کرد.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و یکم اسفند 1384ساعت 10:57  توسط  سرور حسینی(مهرورز)  |